હાર્વર્ડ ના મનોવિજ્ઞાનીકોનો માતાપિતાને સંદેશ

બાળકનું મગજ મોટા લોકોના મગજનુ નાનુ સ્વરૂપ નથી. તે નિર્માણ હેઠળ જન્મેલું મગજ છે જે દુનિયાને પોતાને વાયર કરે છે. અને તે માતાપિતા પર છે આ વિશ્વ નિર્માણનુ કાર્ય - બંને શારીરિક અને સામાજિક - જે વાયરિંગ સૂચનોથી સમૃદ્ધ હોય. ન્યુરોસાયન્સ અને સાયકોલોજીના વર્ષોના સંશોધનને આધારે, તમારા બાળકના મગજ બનાવવામાં મદદ કરવા માટે અહીં 7 પેરેંટિંગ નિયમો છે જે લવચીક અને તેથી સ્થિતિસ્થાપક છે.

1. માળી બનો, સુથાર નહીં:

સુથાર ઇચ્છે છે તે આકારમાં લાકડા કોતરતા હોય છે. જ્યારેકે માળી તેમની વસ્તુને તેમની રીતે જાતે ઉગવા દે છે, તેમને ફળદ્રુપ લેન્ડસ્કેપ બનાવવા માટે ખાલી મદદ કરે છે.

તેવી જ રીતે, માતાપિતા તેમના બાળકને કંઇક વિશિષ્ટ રીતે ઠાળી શકે છે કે, મારો દીકરો તો  વાયોલિનીષ્ટ જ બનશે. અથવા તેઓ એક એવું વાતાવરણ પ્રદાન કરી શકે છે જેમા બાળક જે પણ દિશા લે છે ત્યાં તેઓ તંદુરસ્ત વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે.

તમે કદાચ તમારા બાળકને કોઈ દિવસ સિમ્ફની હોલમાં વાયોલિન વગાડતા જોવા ઇચ્છતા હશો, પરંતુ તેમને વાયોલિન ના પાઠ લેવા માટે દબાણ કરવું (સુથાર ની રીત) કદાચ તેમના મનમા સંગીત પર્તી નફરત પૈદા કરી શકે છે.

માળીની રીત એ હશે કે તમે ઘરની આસપાસ વિવિધ પ્રકારની સંગીતની તકોનો છંટકાવ કરો અને તે જુઓ કે તેમાંથી  કઈ તમારા બાળકની રુચિ ફેલાવે છે. શું તેમને ડબરા અથવા એવી વસ્તુ વગાડવી પસંદ છે? કદાચ તમારું બાળક ઉભરતુ મેટલ ડ્રમર છે.

એક વાર તમે એ સમજી લો કે તમે કયા પ્રકારનો છોડ ઉગાડવા માંગો છો, તો તમે તેના મુજબ મૂળિયાઓને ફૂલવા માટે "જમીનને સમાયોજિત કરી શકો છો".

2. તમારા બાળકની સાથે વાત કરો અને વાંચો.

સંશોધન બતાવે છે કે, જ્યારે બાળકો ફક્ત થોડા મહિનાનાં હોય અને શબ્દોનો અર્થ સમજી શકતા નથી, તેમ છતાં તેમના મગજ તેનો ઉપયોગ કરે છે.

આ પછીના અભ્યાસ માટે ન્યુરલ પાયો બનાવે છે. તેથી જેટલા વધુ શબ્દો તેઓ સાંભળે છે, તેટલી અસર વધારે થશે. તેમની પાસે સારી શબ્દભંડોળ અને વાંચન સમજણ પણ હશે.

તેમને "લાગણીશીલ શબ્દો" શીખવવાનું (એટલે ​​કે, ઉદાસી, ખુશ, નિરાશ) ખાસ કરીને ફાયદાકારક છે. જેટલું તેઓ જાણે છે, તેટલુ વધુ સરળતાથી તેઓ કાર્ય કરી શકે છે.

અન્ય લોકોની લાગણીઓને વિસ્તૃત કરીને આ સલાહને કાર્યમાં લાવો. લાગણીઓનું કારણ શું છે અને તેઓ કોઈને કેવી અસર કરે છે તે વિશે વાત કરો: “જો પેલો રડતો છોકરો? તેને નીચે પડીને ઘૂંટણમાં લાગ્યુ છે, તેનાથી એને પીડા થઈ રહી છે. તે દુખી છે અને તેને કદાચ તેના માતાપિતા પાસેથી આલિંગન જોઇ છે. "

મનુષ્ય અને તેમની હાલચાલ અને અવાજોની રહસ્યમય દુનિયા દ્વારા તમારા બાળકોની પ્રવાસ માર્ગદર્શિકા તરીકે પોતાને વિચારો.

3. વસ્તુઓ સમજાવો.

જ્યારે તમારું બાળક સતત પૂછે છે કે "શા માટે?", તો એ કંટાળાજનક થઈ શકે છે,  પરંતુ જ્યારે તમે તેમને કંઇક સમજાવો છો, ત્યારે તમે વિશ્વમાંથી કંઈક નવું લઇને તેનુ અનુમાન કરવાની શક્યતા ઉત્પન્ન કરી છે. મગજ વધુ સારી રીતે કાર્ય કરે છે જ્યારે તેઓ સારી આગાહી કરી શકે છે.

અને તમારા બાળક ના આ “કેમ” પ્રશ્નોના આવા જવાબ આપવાનું ટાળો, જેમ કે, “કારણ કે મેં આમ કહ્યું છે.” જે બાળકો કોઈ વિશિષ્ટ રીતે વર્તવાના કારણોને સમજે છે, તેઓ તેમની ક્રિયાઓને વધુ અસરકારક રીતે નિયંત્રિત કરી શકે છે.

જો તેઓ માત્ર એટલું જ જાણતા હોય કે, "મારે બધી કૂકીઝ ન ખાવી જોઈએ, કારણ કે  મમ્મી પપ્પા એ મને કહ્યું છે, અને અગર હું ખાઇશ તો મુશ્કેલીમાં મુકાઇ જાઇશ," પણ, જ્યારે માતાપિતા હાજર ન હોય ત્યારે આ તર્ક મદદ કરી શકશે નહીં.

જો તેઓ આ સમજે, તો તે વધુ સારું છે, કે, "મારે બધી કૂકીઝ ન ખાવી જોઈએ, કારણ કે મને પેટનો દુખાવો થશે, અને મારા ભાઈ અને બહેન ને પણ કૂકીઝ નઇ મલી શકે." આ તર્ક તેમને તેમની ક્રિયાઓના પરિણામો સમજવામાં મદદ કરે છે અને સહાનુભૂતિને પ્રોત્સાહન આપે છે.

4. પ્રવૃત્તિનું વર્ણન કરો, વ્યક્તિનુ નહીં.

જ્યારે તમારો દીકરો તમારી પુત્રીને માથામાં મારે છે, ત્યારે તેને "ખરાબ છોકરો" ન કહો. ચોક્કસ વાત કહો: “તારી બહેનને મારવાનું બંધ કર. તુ તેને દુખ પહોંચાડે છે અને તેને હેરાન કરમા. તારી બેનને કેહ કે તુ sorry છો. "

આ જ નિયમ પ્રશંસા માટે ધરાવે છે: તમારી પુત્રીને “સારી છોકરી” ના કહેશો. તેના બદલે, તેની ક્રિયાઓ પર ટિપ્પણી કરો: "તે તરા ભાઈને પાછુ સામે ન માર્યુ, એ બઉ સારુ કર્યુ." આ પ્રકારના શબ્દો તેના મગજને તેની ક્રિયાઓ અને તેણી વિશે વધુ ઉપયોગી ખ્યાલો બનાવવામાં મદદ કરશે.

અન્ય સૂચન એ કે સ્ટોરીબુક ના પાત્રોની ક્રિયાઓનું વર્ણન કરો. જ્યારે કોઈ સત્ય કહેવામાં નિષ્ફળ જાય છે, ત્યારે તે ના કહેશો કે, "રામ જૂઠો છે," જે તે વ્યક્તિ વિશે છે. તેની બદલે કહો કે, "રામએ જૂઠું બોલ્યું," જે પ્રવૃત્તિ વિશે છે. ત્યારબાદ તેનું અનુસરણ કરો, "તને શુ લાગે છે કે  રામએ એવું કેમ કર્યું હશે? જ્યારે બીજા લોકોને ખબર પડશે તો એ લોકોને કેવુ લાગશે? તેઓએ રામને માફ કરી દેવો જોઈએ?"

નિશ્ચિતતાને બદલે જિજ્ઞાસા સાથે તમારા બાઇકને વ્યસ્ત રાખવાથી, તમે વાસ્તવિક જીવનની પરિસ્થિતિઓમાં તેમની રાહતનું મોડેલિંગ કરી રહ્યાં છો. તમે એ પણ સંકેત આપી રહ્યાં છો કે રામ સ્વાભાવિક રીતે અપ્રમાણિક નથી, પરંતુ કોઈ ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં જ છે. કદાચ તે અન્ય સંજોગોમાં વધુ પ્રમાણિકતાથી વર્તશે.

5. તમારા બાળકોને તમારી નકલ કરવામાં સહાય કરો.

શું તમે નોંધ્યું છે કે કેટલાક કાર્યો જે તમને કામ લાગે છે (જેમ ​​કે, ઘરની સફાઈ કરીવી અથવા બગીચામાં નિંદવું) તે બાળકને કેવી રીતે રમત લાગે છે?

બાળકો રમતા-રમતા, મોટાઓને  જોઈને, તેમની નકલ કરીને મોટા ભાગે શીખે છે. તે શીખવાની એક અસરકારક રીત છે અને તે તેમને નિપુણતાની ભાવના આપે છે. તેથી તેમને નાની સાવરણી અથવા બગીચાના રમક્ડાના પ્રારંભિક આપો અને અનુકરણ કરવાનું શરૂ કરો.

એક સાવધાની: નાના બાળકો તમારી બધ્ધી જ નકલ કરસે, સારી હોય કે ખરાબ. મને યાદ છે કે જ્યારે મારી પુત્રી ત્રણ વર્ષની હતી, ત્યારે તેણે "એ ગાંડી" શબ્દ ઘણું બોલવાનું શરૂ કર્યું. જ્યારે તેના પિતાએ તેના વિશે પૂછ્યું, ત્યારે તેણે જવાબ આપ્યો, "ઓહ, એ તો મમ્મી બોલે છે." (જો તમે હજી સુધી ના સમજ્યા હોય તો, થાકી ગયેલા અવાજમાં મોટેથી “એ ગાંડી” કહેવાનો પ્રયાસ કરો.)

6. તમારા બાળકને બને તેટલા માણસો સાથે મળાઓ (શાવચેતીથી)

એવા લોકો સાથે કે જે સામાન્ય રીતે તમારા બાળકો અનુભવી શકે છે - દાદા-દાદી, કાકી અને કાકાઓ, મિત્રો, અન્ય બાળકો - તેમને શક્ય તેટલી વિવિધતામાં લાવવાનો પ્રયાસ કરો, ખાસ કરીને જ્યારે તેઓ શિશુઓ હોય.

સંશોધન મુજબ, જે બાળકો જુદી જુદી ભાષાઓના વક્તાઓ સાથે નિયમિતપણે સંપર્ક કરે છે, તેઓ મગજની ગંભીર વાયરિંગ જાળવી શકે છે જે તેમને ભવિષ્યમાં અન્ય ભાષાઓ શીખવામાં મદદ કરે છે.

એ જ રીતે, ઘણાં વિવિધ ચહેરાઓ જોનારા બાળકો વધુ સારી રીતે ઓળખવા અને પછીના જીવનમાં વિવિધ પ્રકારના ચહેરાઓને યાદ રાખવા માટે પોતાને વાયર કરી શકે છે. આ એક સરળ પગલું હોઈ શકે છે  જાતિવાદ ના વિરોધ તરફ, જે તમે માતાપિતા તરીકે લઈ શકો છો.

7. અભિવાદન એજન્સી.

બાળકોને તમારી સહાય વિના વસ્તુઓ જાતે જ અજમાવવાનું ગમે છે, જેમ કે કપળા પહેરવા અથવા કોયડાઓ એસેમ્બલ કરવા. અને આ સારું છે. તમે ઇચ્છો કે તેઓ એજન્સીની ભાવનાનો વિકાસ કરે.

ક્યારેક તેમની તોફાન લાગતી વાતો પણ તેમનો એક પ્રયાસ હોઇ શકે દુનિયાને સમજવાનો. જેમ કે, જ્યારે તમારી 2 - વર્ષની ઢીંગલી વારે વારે પોતાની વસ્તુ નીચે જમીન પર ફેકે છે, અને તમારી ઉપાડવાની રાહ જોવે છે, તો એ કદાચ તમારી સાથે ચાલાકી નથી કરતી.

સંભાવના છે કે, તે ગુરુત્વાકર્ષણના ભૌતિકશાસ્ત્ર વિશે કંઈક શીખી રહી છે. તે એ પણ શીખી રહી છે કે તેની ક્રિયાઓની તેની આસપાસની દુનિયા પર અસર પડે છે. તેથી તેને બીજી વસ્તુ આપો અને તેને ફરી પ્રયાસ કરવા દો.

ક્યારે પગલું ભરવું અને ક્યારે પાછું પગલું ભરવું તે જાણવું મુશ્કેલ હોઈ શકે છે. પરંતુ જો તમે હંમેશાં હાજર હોવ, તમારા બાળકને માર્ગદર્શન આપો અને તેમની દરેક જરૂરિયાતનું ધ્યાન રાખો, તો તેઓ જાતે વસ્તુઓ કરવાનું શીખતા નથી. કેટલીકવાર, તેમને સંઘર્ષ કરવા દેવાથી સ્થિતિસ્થાપકતા વધે છે અને તેઓ તેમની ક્રિયાઓના પરિણામો સમજવામાં મદદ કરે છે.

Source:

The translated version of https://www.cnbc.com/amp/2020/12/08/harvard-psychologist-rules-for-raising-intelligent-kids-with-resilient-brains.html?__source=instagram%7Cmain